เครื่องซีลสูญญากาศ คืออะไร? มีกี่ประเภท เลือกซื้ออย่างไร

เครื่องซีลสูญญากาศ หนึ่งในไอเทมคู่อุตสาหกรรมอาหารและครัวเรือน เพราะการเก็บรักษาอาหารให้นานและสดใหม่เป็นเรื่องสำคัญ แต่เครื่องซีลก็มีหลายประเภท และมีจุดเด่น รวมถึงการใช้งานที่ต่างกันออกไป การเลือกให้เหมาะสมจึงช่วยให้การใช้งานคุ้มค่าและตอบโจทย์มากที่สุด แล้วมีอะไรบ้างที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจซื้อ ไปดูกันเลย!

เครื่องซีลสูญญากาศ (Vacuum Sealer) คืออุปกรณ์ที่ใช้ในการดูดออกซิเจน หรืออากาศที่อยู่ภายในถุงออกมา ก่อนจะทำการปิดปากถุงอย่างแน่นหนา เพื่อสร้างสภาวะสุญญากาศหรือใกล้เคียง

หลักการทำงานโดยทั่วไปคือ การกำจัดออกซิเจนออกจากตัวบรรจุภัณฑ์ให้มากที่สุด โดยใช้ปั๊มดูดอากาศ (Vacuum Pump) และเมื่อดูดอากาศได้ตามที่ต้องการแล้ว เครื่องก็จะทำการใช้ความร้อนจากแถบซีล เพื่อหลอมรวมปากถุงพลาสติกให้ปิดสนิทอย่างถาวร เพื่อป้องกันไม่ให้อากาศหรือสิ่งปนเปื้อนภายนอกกลับเข้าไปในถุงได้อีก

การซีลสูญญากาศมีข้อดีหลัก ๆ ที่ได้ประสิทธิภาพและเหนือกว่าการเก็บแบบทั่วไป คือ

• ยืดอายุการเก็บรักษา
  การซีลสูญญากาศจะช่วยในการกำจัดออกซิเจนออกจากถุง ซึ่งคอยช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย เชื้อรา และยีสต์ ที่เป็นสาเหตุหลักของการเน่าเสีย ทำให้สามารถเก็บรักษาอาหารได้นานขึ้น 3-5 เท่าเลยทีเดียว
  
• ประหยัดพื้นที่
  ถุงที่ผ่านการซีลสูญญากาศจะยุบตัวและลดขนาดลง ช่วยเพิ่มพื้นที่ในการจัดเก็บและทำให้สามารถจัดเรียงบรรจุภัณฑ์ในตู้เย็นหรือช่องแช่แข็งได้อย่างเป็นระเบียบมากขึ้น
• คงความสดใหม่และคุณภาพ
  การซีลช่วยรักษาความชุ่มชื้น สี และกลิ่น ไปจนถึงคุณค่าทางโภชนาการของอาหารไว้ได้ยาวนานขึ้น ป้องกันการเกิดกลิ่นหืน
  

เครื่องซีลสูญญากาศ ถูกแบ่งประเภทออกเป็น 3 ประเภท ตามลักษณะเทคโนโลยีดูดอากาศและการทำงาน ดังนี้

• ลักษณะ : มีขนาดกะทัดรัด น้ำหนักเบา
• หลักการทำงาน : วางปากถุงไว้ที่ช่องดูดอากาศภายนอกตัวเครื่อง และดูดอากาศออกจากถุงเพื่อทำการซีล
• การใช้งาน : เหมาะสำหรับการใช้งานในครัวเรือน บ้าน หรือผู้ที่เริ่มต้นทำธุรกิจขนาดเล็กมาก ที่ใช้งานเป็นครั้งคราว และมีปริมาณการซีลไม่มาก ใช้ได้กับอาหารแบบแห้ง และมีขนาดใหญ่
• ข้อจำกัด : ส่วนใหญ่ต้องใช้กับถุงซีลแบบลายนูน หรือถุงเฉพาะรุ่น และอาจมีปัญหาในการซีลของเหลวหรืออาหารที่มีความชื้นสูง

• ลักษณะ : มีขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ส่วนใหญ่มักจะเป็นแบบตั้งโต๊ะ มีความทนทานและมอเตอร์ที่กำลังสูงขึ้น กว่าแบบภายนอก
• หลักการทำงาน : มีลิ้นดูดอากาศ (Nozzle หรือ Suction Tube) ยื่นเข้าไปในถุงเพื่อดูดอากาศออกโดยตรง และเมื่อได้ระดับสูญญากาศที่ต้องการ ลิ้นดูดจะหดกลับอย่างรวดเร็ว และเครื่องจะซีลปิดปากถุง
• การใช้งาน : เหมาะหรับการทำธูรกิจ SME ขนาดเล็ก-กลาง ที่มีการซีลในปริมาณปานกลางถึงมาก เช่น ร้านอาหาร ร้านขายอาหารออนไลน์ หรือโรงงานขนาดเล็ก ที่ยังไม่ต้องใช้การซีลเป็นจำนวนมาก
• ข้อดี : สามารถใช้งานอย่างต่อเนื่องได้ดีขึ้น หลายรุ่นสามารถใช้ร่วมกับถุงเรียบ ที่มีราคาถูกกว่า และรองรับการซีลอาหารที่มีความชื้นเล็กน้อยถึงปานกลางได้ แต่ไม่แนะนำแบบผงหรืออาหารที่มีน้ำมาก

• ลักษณะ : มีขนาดใหญ่ และมีห้องสุญญากาศ ภายในตัวเครื่อง ที่สามารถใส่ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดเข้าไปได้
• หลักการทำงาน : สอดถุงใส่เข้าไปในบริเวณที่กำหนด หรือวางในห้องสูญญากาศ จากนั้นเครื่องจะดูดลมทั้งภายในและภายนอกถุงพร้อมกัน และเมื่อแรงดันอากาศภายนอกและภายในถุงเท่ากัน จะไม่มีแรงกดจากภายนอก จึงสามารถซีลของเหลวได้โดยไม่หกหรือถูกดูดเข้าเครื่อง
• การใช้งาน : เหมาะสำหรับโรงงานขนาดใหญ่ โรงงานอุตสาหกรรม หรือธุรกิจที่ต้องการกำลังการผลิตสูงมาก และต้องการซีลของเหลง เช่น น้ำแกง น้ำพริก หรือผลิตภัณฑ์ที่มีความชื้นสูง
• ข้อดี : สามารถดูดอากาศออกจากทั้งหัองและถุง ทำให้ได้ระดับสุญญากาศที่สูงและสม่ำเสมอ ใช้ได้กับถุงเรียบได้ทุกชนิด และไม่ต้องกลัวว่าของเหลวจะไหลย้อนกลับ สามารถซีลอาหารได้ทั้งแบบผง แบบแห้ง แบบเปียก และซุป

แบบภายนอก
กำลังดูดและจำนวนรอบการทำงานต่ำ ไม่เหมาะกับการซีลจำนวนมากหรือการทำงานต่อเนื่อง ต้องพักเครื่องบ่อยกว่าประเภทอื่น

แบบลิ้นดูด
มีกำลังมอเตอร์สูงกว่าแบบภายนอก และมีกำลังดูดแรงดันดีกว่า ทำให้ทำงานได้รวดเร็วและต่อเนื่องในระดับหนึ่ง

แบบห้อง
มีกำลังดูดสูงสุด ดูดอากาศได้เร็วกว่าและสร้างระดับสุญญากาศที่ลึกกว่ามากที่สุด เหมาะสำหรับการใช้งานหนักและต่อเนื่องตลอดทั้งวัน

แบบภายนอก
ราคาต่ำที่สุด อยู่ในช่วงหลักร้อยถึงหลักพันบาท คุ้มค่าสำหรับการใช้งานทั่วไป และเน้นความประหยัด

แบบลิ้นดูด
ราคาสูงปานกลาง อยู่ในช่วงหลักพันถึงหลักหมื่นบาท คุ้มค่าสำหรับผู้ทำธุรกิจ SME เนื่องจากสามารถใช้ถุงเรียบได้ ช่วยลดต้นทุนในการซื้อถุง และมีประสิทธิภาพการทำงานที่ดี

แบบห้อง
มีราคาสูงที่สุด ตั้งแต่หลักหมื่นไปจนถึงหลักแสนบาท แต่ก็คุ้มค่าสำหรับการทำธุรกิจขนาดใหญ่ที่เน้นปริมาณการผลิต คุณภาพการซีล และการซีลของเหลว

แบบภายนอก : ใช้งานในบ้าน ปริมาณการใช้งานน้อย และเน้นของแห้งที่มีชิ้นใหญ่เป็นหลัก
แบบลิ้นดูด : ใช้กับธุรกิจ SME ขนาดเล็กถึงกลาง และซีลของแห้งที่มีความชื้นเล็กน้อย
แบบห้อง : ใช้กับธุรกิจอาหาร อุตสาหกรรม และซีลของเหลวเป็นหลัก

1. งบประมาณ 
   พิจารณาทั้งราคาเครื่องและต้นทุนถุงซีล หากเลือกเครื่องที่สามารถใช้ถุงเรียบได้ในระยะยาว จะช่วยลดต้นทุนและประหยัดค่าถุงได้มาก ถึงแม้ราคาเครื่องจะสูงกว่า
2. กำลังวัตต์และแรงดูด
   เลือกเครื่องที่มีกำลังวัตต์สูงและมีแรงดูดที่เหมาะสม ควรมีแรงดันอยู่ที่ -0.6 Bar หรือสูงกว่า
3. ฟังก์ชันเสริม
   เช่น โหมดซีลแห้ง / เปียก, ตาชั่งในตัว หรือฟังก์ชันซีลอย่างเดียว
4. บริการหลังการขาย
   เนื่องจาก เครื่องซีลสูญญากาศ เป็นเครื่องไฟฟ้าและมอเตอร์ ดังนั้นควรเลือกแบรนด์ที่มีการรับประกัน และมีอะไหล่พร้อมบริการหลังการขายที่น่าเชื่อถือ

การเลือกเครื่องซีลสูญญากาศที่เหมาะสม ต้องเริ่มจากการเข้าใจการใช้งานและความเหมาะสม ว่าต้องการใช้งานในรูปแบบไหน ใช้ปริมาณเท่าไหร่ และใช้กับอะไร จากนั้นจึงพิจารณาความคุ้มค่าและเป้าหมายการใช้งานในระยะยาว เพื่อให้สามารถเลือกเครื่องที่ตรงตามความต้องการ และสามารถทำงานออกมาได้มีประสิทธิภาพสูงสุด ตอบโจทย์การใช้งานของผู้ใช้

• ใช้งานในปริมาณน้อย ไม่ต่อเนื่อง หรือใช้ในบ้าน ขนาดเล็กกะทัดรัด พกพาได้ ใช้กับอาหารแบบแห้งและมีชิ้นใหญ่เป็นหลัก แนะนำ เครื่องซีลสูญญากาศแบบภายนอก
• ใช้งานในปริมาณมากถึงปานกลาง หรือต้องการประหยัดค่าถุงซีล มีพื้นที่สำหรับตั้งบนโต๊ะ ใช้กับอาหารแห้งและอาหารที่มีความชื้นเล็กน้อย ใช้ เครื่องซีลสูญญากาศแบบลิ้นดูด
• ใช้งานปริมาณมาก เน้นของเหลว หรือเป็นโรงงานขนาดใหญ่ มีพื้นที่และจุดสำหรับการติดตั้งพอสมควร ใช้ เครื่องซีลสูญญากาศแบบห้อง