มันเทศ

✦ เมื่อพูดถึง มันเทศ อุดมไปด้วยแหล่งอาหารสำคัญ เช่น คาร์โบไฮเดรต เส้นใยอาหาร วิตามิน เอ วิตามิน ซี แคลเซียม โพแทสเซียม และสารต้านอนุมูลอิสระเบต้าแคโรทีน จึงทำให้หลายคนอาจจะคิดว่า มันเทศอาจมีประโยชน์ต่อสุขภาพ และอาจรักษาหรือป้องกันโรคบางชนิดได้


มันเทศ
(sweet potato)

เป็นพืชล้มลุกสกุลเดียวกับผักบุ้ง ถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกา เนื่องจากเป็นพืชที่สามารถเติบโตได้ในเกือบทุกสภาพภูมิอากาศ มันเทศจึงขึ้นกระกายไปตามภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก หัวมันเทศ หรือรากสะสมอาหารขนาดใหญ่ มีเปลือกสีแดงหรือน้ำตาลอ่อน เนื้อในมีทั้งสีขาวเหลือง เหลืองส้ม แดง หรือม่วงแดง

201215-Content-มันเทศ-ประโยชน์สุดปัง-อร่อยดี-มีคุณค่าสูง-02


มันเทศเป็นพืชที่มีหัวอยู่ใต้ดิน มีรสหวาน มีเนื้อในหลากสีสันตามสายพันธุ์ ในมันเทศมีเอนไซม์ที่สามารถเปลี่ยนแป้งให้เป็นน้ำตาลได้ โดยมันเทศจะมีรสหวานยิ่งขึ้นเมื่อเก็บไว้เป็นเวลานาน หรือนำไปปรุงอาหาร  วิธีประกอบอาหารส่วนใหญ่ที่คนนิยม คือ นำไปต้ม นึ่ง อบ หรือทอด

มันเทศเป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรตชั้นเยี่ยมที่ให้พลังงานสูง โดยมันเทศ 1 ขีด จะให้พลังงานถึง 90 แคลอรี และไม่ก่อให้เกิดพิษต่อร่างกายเหมือนอาหารที่แปรรูปจากแป้งหรือน้ำตาลแบบอื่น ๆ มันเทศมีวิตามินบี 2 และโฟเลตสูงรองลงมาจากผักใบเขียว มีวิตามินซีบำรุงเนื้อเยื่อในร่างกายและช่วยให้ร่างกายดูดซึมแคโรทีนอยด์ได้ดีขึ้น มันเทศมีเส้นใยอาหารสูง จึงกินเพื่อควบคุมน้ำหนักได้ดี ช่วยบรรเทาอาการท้องผูก ลดอัตราเสี่ยงของโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่

ด้วยคุณค่าทางโภชนาการที่หลากหลาย มันเทศอาจมีผลดีต่อสุขภาพในหลายด้าน ดังนี้

👍 รักษาภาวะขาดวิตามิน เอ
วิตามิน เอ ช่วยบำรุงสายตาและผิวพรรณ เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยป้องกันการเจ็บป่วยด้วยโรคและอาการบางชนิด หากร่างกายขาดวิตามิน เอ อาจเสี่ยงเผชิญภาวะอาการป่วยที่เป็นอันตรายได้ ในมันเทศอุดมไปด้วยสารเบต้าแคโรทีนที่ร่างกายจะเปลี่ยนเป็นวิตามิน เอ โดยเฉพาะมันเทศสีเหลือง หรือสีส้ม การรับประทานมันเทศ 100 กรัม ทำให้ได้รับวิตามินเอในปริมาณที่ควรบริโภคต่อวันอย่างเพียงพอแล้ว

201215-Content-มันเทศ-ประโยชน์สุดปัง-อร่อยดี-มีคุณค่าสูง-03

จากผลการทดลองดังกล่าว อาจสรุปได้ว่าการบริโภคมันเทศช่วยป้องกันภาวะขาดวิตามินเอได้ดี การบริโภคมันเทศเนื้อสีส้มช่วยเพิ่มระดับวิตามินเอในร่างกายมากกว่ามันเทศเนื้อสีขาว

👍 ป้องกันอาการท้องผูก
หลายคนมีปัญหาท้องผูกจากหลายสาเหตุ ทั้งพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การใช้ชีวิต รวมทั้งอาการเจ็บป่วยที่ส่งผลกระทบต่อระบบขับถ่าย มันเทศเป็นพืชที่อุดมไปด้วยเส้นใยอาหารและน้ำ จึงช่วยกระตุ้นระบบขับถ่ายและแก้ปัญหาท้องผูกได้

👍 รักษาโรคเบาหวาน
โรคเบาหวานเป็นภาวะที่ร่างกายมีน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ หรือร่างกายดื้อต่อฮอร์โมนอินซูลิน ส่งผลต่อกระบวนการดูดซึมน้ำตาลในเลือดมีความผิดปกติ ทำให้เกิดอาการป่วยต่าง ๆ ซึ่งมันเทศมีสารอาหารที่เป็นประโยชน์หลายชนิดที่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยโรคเบาหวานได้ โดยเฉพาะมันเทศเนื้อสีขาว ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานลดลง ทำให้ร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ดีขึ้น

👍 รักษาและป้องกันโรคมะเร็ง
ในมันเทศมีสารต้านอนุมูลอิสระที่เชื่อว่าอาจช่วยชะลอหรือยับยั้งการเกิดเซลล์มะเร็งได้ การบริโภคมันเทศอาจช่วยให้ร่างกายปรับฮอร์โมนเพศ ระดับไขมันในเลือด และช่วยต้านสารอนุมูลอิสระซึ่งอาจเป็นสาเหตุของมะเร็งได้ จึงสรุปได้ว่า มันเทศอาจช่วยลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งเต้านมกับโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนได้

201215-Content-มันเทศ-ประโยชน์สุดปัง-อร่อยดี-มีคุณค่าสูง-05


👍
ป้องกันภาวะตับอักเสบ

ตับอักเสบเป็นภาวะอักเสบที่เกิดบริเวณตับ อาจทำให้เกิดอาการป่วยต่าง ๆ และหากตับอักเสบเรื้อรังก็อาจนำไปสู่ภาวะที่เป็นอันตรายต่อชีวิตได้ มันเทศประกอบด้วยสารอาหารต่าง ๆ ที่อาจเป็นประโยชน์ต่อร่างกาย จึงมีการทดลอง ให้ดื่มน้ำมันเทศเนื้อสีม่วงแล้วทดสอบการอักเสบของตับด้วยการตรวจเลือด พบว่าการบริโภคมันเทศในรูปเครื่องดื่มอาจช่วยลดเอนไซม์ตับซึ่งเป็นสาเหตุของภาวะตับอักเสบได้


เลือกมันเทศส่วนไหนเพื่อสุขภาพ?

ส่วนหัว  ใบ เถา และยอดอ่อนของมันเทศยังมีประโยชน์ทั้งในแง่สุขภาพและมีสรรพคุณทางยา ดังนี้

201215-Content-มันเทศ-ประโยชน์สุดปัง-อร่อยดี-มีคุณค่าสูง-04


1. ส่วนใบ
นำมาใช้รักษาฝีได้ โดยนำใบมาตำแล้วพอกบริเวณที่เป็นฝี หรือจะตำผสมกับเกลือก็ได้เช่นกัน ตามตำรับยาพื้นบ้านล้านนานั้นจะมีการใช้ยอดและใบมาตำพร้อมกับยอดและใบของผักโขมใบแดงเพื่อใช้พอกฝีให้ยุบตัวลง

2. ส่วนเถา สามารถนำเอามาต้มกับน้ำ และนำมาดื่มเพื่อเป็นยาแก้ไขข้ออักเสบ

3. ส่วนหัวมันเทศ ได้มีการใช้หัวมาตำให้ละเอียดนำมาพอกรักษาบาดแผลไฟไหม้อีกทั้งยังนำมาใช้ในการรักษาโรคเริมและงูสวัดได้


บริโภคมันเทศอย่างไรให้ปลอดภัย
?

แม้มันเทศจะเป็นพืชที่อุดมไปด้วยสารอาหารที่สำคัญ มีรสชาติอร่อย ราคาถูก รับประทานง่าย และมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่ในมันเทศมีสารออกซาเลต (Oxalates) ที่อาจเพิ่มความเสี่ยงเกิดนิ่วในไตได้ นอกจากนั้น ยังเคยมีประกาศจากกระทรวงสาธารณสุขไทยว่าด้วยเรื่องสารพิษตกค้างในอาหาร ซึ่งพบว่ามันเทศเป็นหนึ่งในอาหารที่มีสารพิษบางชนิดตกค้างอยู่ ดังนั้น ผู้บริโภคจึงควรระมัดระวังในการบริโภคมันเทศ และทำตามคำแนะนำในการบริโภค เช่น

1. ควรเลือกมันเทศที่หัวแน่น สีเข้ม ผิวเรียบ และไม่มีรอยเหี่ยวช้ำ มีรู หรือมีรากงอกออกมา

2. การล้างมันเทศควรเพิ่มการใส่ใจในเรื่องความสะอาด เพราะเป็นหนึ่งในการกำจัดสารพิษตกค้างก่อนที่จะนำไปปรุงอาหาร

3. ไม่ควรปอกเปลือกมันเทศในขณะที่ต้องการทำให้สุก เนื่องจากอาจเสี่ยงต่อการทำให้สารอาหารที่อยู่ใกล้กับเปลือกต้องเสียหายไปด้วย

4. ไม่ควรนำมันเทศชนิดที่ต่างกันมาประกอบอาหารด้วยกัน เพราะแต่ละชนิดจะสุกด้วยความร้อนและเวลาที่ต่างกันออกไป

5. การเก็บรักษามันเทศดิบ ไม่ควรล้างก่อนเก็บเพราะจะทำให้เน่าเสียได้ แต่ควรเก็บไว้ในที่ที่มีความเย็นประมาณ 15 องศาเซลเซียส จะช่วยให้มีความสดใหม่อยู่เสมอ

6. ไม่ควรรับประทานยอดอ่อนดิบ ๆ มาก เพราะอาจเกิดการสะสมพิษของไซยาไนด์ได้ ดังนั้นหากจะรับประทานยอดอ่อนจึงควรกินยอดอ่อนมันเทศแบบสุกจะปลอดภัยกว่า

จะเห็นได้ว่า การบริโภคมันเทศ คือ การเพิ่มสารอาหารที่ให้ประโยชน์แก่ร่างกาย ช่วยให้ร่างกายมีพลังงานอย่างเพียงพอ ที่สำคัญคนที่อยู่ในช่วงลดน้ำหนักสามารถรับประทานเพื่อให้พลังงานแทนข้าวได้ด้วย  นอกจากนี้ยังสามารถนำมันเทศมาประกอบเป็นอาหารได้อีกหลากหลายเมนู เพียงแต่ต้องะระมัดระวังการบริโภคด้วยเพราะหากละเลยอาจทำให้ร่างกายได้รับสารพิษตกค้างได้นั่นเอง 


ส่งท้ายด้วยการ แนะนำเมนูมันเทศเพื่อสุขภาพกันหน่อยดีกว่า
!

201215-Content-มันเทศ-ประโยชน์สุดปัง-อร่อยดี-มีคุณค่าสูง-06


1. ซุปมันเทศสีม่วง

ส่วนผสม

วิธีทำ

  1. เนยสดชนิดเค็ม
  2. น้ำมันมะกอก
  3. หอมใหญ่สับละเอียด
  4. กระเทียมกลีบใหญ่สับละเอียด
  5. เห็ดฟางหั่นเป็นแว่นบาง ๆ
  6. มันเทศสีม่วงหั่นเต๋า
  7. วิปปิ้งครีม
  8. เกลือพริกไทยป่น
  9. ขนมปัง 
  1. ตั้งกระทะบนไฟอ่อน ใส่น้ำมันมะกอกและเนยอย่างละครึ่ง คนจนเนยละลายใส่หอมใหญ่และกระเทียมตามลงไป ผัดส่วนผสมให้สุกจนได้กลิ่นหอม
  2. เติมเห็ดฟาง ผัดต่อไปจนสุกแล้วปรุงรสด้วยเกลือและพริกไทย คนต่อไปอีกสักพักแล้วจึงตักใส่ถ้วย
  3. จากนั้นต้มมันเทศกับน้ำซุปไก่ด้วยไฟกลางให้สุก แล้วจึงค่อยปิดไฟพักไว้ เมื่ออุ่นแล้วให้นำมาปั่นรวมกับเห็ดที่ผัดไว้ก่อนหน้านี้ให้ละเอียด
  4. เทใส่หม้อแล้วตั้งไฟอ่อนๆ ใส่เนยที่เหลือแล้วคนให้เข้ากัน ปรุงรสด้วยเกลือและพริกไทย เติมวิปปิ้งแล้วคนให้ทั่ว ปิดไฟ ตักใส่ถ้วย เสิร์ฟพร้อมขนมปัง
201215-Content-มันเทศ-ประโยชน์สุดปัง-อร่อยดี-มีคุณค่าสูง-07


2. มันเทศสีม่วงอบเนย

ส่วนผสม

วิธีทำ

  1. มันเทศสีม่วง
  2. มันฝรั่ง
  1. นำมาต้มนานประมาณ 20 นาที แล้วพักทิ้งไว้ให้ผิวแห้ง
  2. ห่อมันเทศและมันฝรั่งด้วยกระดาษฟอยล์ อบสักประมาณ 15-20 นาที
  3. นำออกจากเตา นำมาผ่าให้เป็นรูปกากบาทบนฟอยล์ แล้วเปิดออก
  4. ใส่เนยสดลงไปตรงกลาง เนยจะค่อยๆ ละลาย พร้อมเสิร์ฟ


3. แกงบวชมันเทศ

ส่วนผสม

วิธีทำ

  1. มันเทศ
  2. กะทิสด
  3. น้ำตาลปี๊บ
  4. น้ำตาลทรายแดง
  5. เกลือ
  1. ปลอกเปลือกมันเทศและหั่นให้เป็นชิ้นพอดีคำ จากนั้นเอาไปแช่น้ำไว้
  2. นำหม้อตั้งเตา ใส่กะทิสดลงไป รอให้กะทิเริ่มร้อน
  3. เติมมันเทศที่หั่นลงไป ปรุงรสด้วยน้ำตาลและเกลือ ตามใจชอบแล้วปิดฝาหม้อ
  4. ต้มต่อไปอีกสักประมาณ 10 นาทีให้สุกได้ที่ เบาไฟลงแล้วราดด้วยกะทิสดอีกครั้ง พร้อมเสิร์ฟ


📣 ดังนั้น คนที่จะกินมันเทศลดน้ำหนัก ควรเลือกกินคาร์โบไฮเดรตจากอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งต่อมื้อ เช่น หากเลือกกินมันเทศก็ควรเลี่ยงข้าว ขนมปัง รวมไปถึงแป้งในรูปแบบต่าง ๆ ที่สำคัญควรเลือกรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ตามหลักโภชนาการที่ดี ร่วมกับหมั่นออกกำลังกายอย่างน้อย 3 วันต่อสัปดาห์ด้วยจ้า 💕